Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2016
ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ
Ο
Ιουστινιανός και το έργο του (527-565)
Πολιτικό πρόγραμμα: ένα κράτος, μια εκκλησία,
μια νομοθεσία.
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σχετικά
με το Κράτος:
ü κατέστειλε τη «στάση
του Νίκα» (532)
ü πήρε μέτρα κατά των μεγάλων γαιοκτημόνων
προς όφελος των ελεύθερων αγροτών
Σχετικά
με την Εκκλησία
ü θέλησε να επιβάλει την
Ορθοδοξία σε όλη την αυτοκρατορία
ü καταδίωξε τους οπαδούς των
αιρέσεων και τους «εθνικούς»
ü ανάστειλε τη λειτουργία της
Νεοπλατωνικής Ακαδημίας
Σχετικά
με τη νομοθεσία:
κωδικοποίησε
το Ρωμαϊκό Δίκαιο, εκδίδει:
ü τον Ιουστινιάνειο Κώδικα
(συλλογή προηγούμενων αυτοκρατορικών νόμων)
ü τον Πανδέκτη (γνώμες Ρωμαίων
νομικών)
ü τις Εισηγήσεις (εγχειρίδιο για τους
αρχάριους φοιτητές της Νομικής)
ü τις Νεαρές (νέοι νόμοι,
γραμμένοι στα ελληνικά).
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στη Δύση ο στόχος είναι η
ανόρθωση της ρωμαϊκής εξουσίας
! καταλύει το Βανδαλικό
κράτος στη Βόρεια Αφρική
! κάνει μεγάλο αγώνα ενάντια
στο Οστρογοτθικό βασίλειο στην Ιταλία
! ανέκτησε μέρος του
Βησιγοτθικού βασιλείου στην Ισπανία.
Στην Ανατολή στόχος είναι η
επανάκτηση Βυζαντινών εδαφών
! Πολεμά εναντίον του Πέρση
βασιλιά Χοσρόη Α΄
! Συνθηκολογεί μαζί του το
562.
Στην περιοχή του Δούναβη
στόχος είναι η απόκρουση εισβολών:
! Χτίζει φρούρια
! Εξαγοράζει την ειρήνη
! Δεν αναχαιτίζει όμως τις
εισβολές Σλάβων και άλλων λαών.
Συνέπειες
των πολέμων
ü Απογυμνώθηκαν οι ευρωπαϊκές
επαρχίες από στρατεύματα.
ü Άδειασαν τα κρατικά ταμεία.
ü Εξασθένισε η διεθνής θέση
του Βυζαντίου.
ü Αργότερα χάθηκαν
εκτεταμένες περιοχές.
Κτίσματα και Αγία Σοφία
Κατασκευάστηκαν
έργα: οχυρωματικά (φρούρια, τείχη)
Θρησκευτικά (ναοί)
Κοινής
ωφέλειας
(δρόμοι, γέφυρες, υδραγωγεία. αποθήκες σιτηρών).
Το
σπουδαιότερο κτίσμα ήταν η Αγία Σοφία:
Ο
αρχιτεκτονικός της ρυθμός είναι βασιλική μετά τρούλου.
Ø
Αρχιτέκτονες
ήταν ο Ανθέμιος και ο Ισίδωρος.
Ø
Η
κατασκευή κράτησε πέντε χρόνια
Ø
Το κεντρικό κτίριο σχηματίζουν τέσσερις πεσσοί
(τετράγωνοι κίονες) που συνδέονται με τόξα. Τα τόξα σχηματίζουν ημισφαιρικά
τρίγωνα και αυτά ένα στεφάνι πάνω στο οποίο στηρίζεται ο τρούλος.
Το κεντρικό κτίριο σχηματίζουν τέσσερις πεσσοί
(τετράγωνοι κίονες) που συνδέονται με τόξα. Τα τόξα σχηματίζουν ημισφαιρικά
τρίγωνα και αυτά ένα στεφάνι πάνω στο οποίο στηρίζεται ο τρούλος.ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ
1. ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ
Το βυζαντινό κράτος συνδέει την ύπαρξη του με το
έργο του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄ (272-337μΧ)
Τα μέτρα που έλαβε ο
Κωνσταντίνος Α΄ για την ανόρθωση του Ρωμαϊκού Κράτους
ë Ίδρυση Κωνσταντινούπολης
ë Δικαίωμα στους Χριστιανούς να λατρεύουν το Θεό
τους
ë Διαχωρισμός πολιτικής-στρατιωτικής εξουσίας
ë Κυκλοφορία χρυσού νομίσματος («χρύσινος», «solidus»).
Α. Ίδρυση της
Κωνσταντινούπολης.
Μεταφορά
του κέντρου (της πρωτεύουσας) της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τη Δύση στην Ανατολή.
Το
324 μΧ ο Κωνσταντίνος Α γίνεται μονοκράτορας:
ü
Νίκησε
τον Λικίνιο (αυτοκράτορα του ανατολικού κράτους)
ü
Αποφασίζει
την ίδρυση νέου διοικητικού κέντρου
Η επιλογή της συγκεκριμένης
θέσης (αρχαίο Βυζάντιο) οφειλόταν:
ë στη γεωπολιτική της
σημασία(σταυροδρόμι Ασίας Ευρώπης)
ë στη μεγάλη εμπορική σημασία
Οι κυριότεροι λόγοι της
ίδρυσης της Κωνσταντινούπολης ήταν οι εξής:
þ
Η
Ανατολή παρείχε ισχυρή οικονομία και ακμαίο πληθυσμό.
þ
Οι
Χριστιανοί –σ΄ αυτούς στηρίχτηκε πολιτικά ο Κωνσταντίνος Α΄- ήταν πολυπληθέστεροι
στην Ανατολή.
þ
Στις
πόλεις της Ανατολής υπήρχαν θρησκευτικές συγκρούσεις.
þ
Η
απόκρουση των Γότθων (στο Δούναβη) και των Περσών (στον Ευφράτη) ήταν από τη
θέση αυτή ευκολότερη.
Οικοδομική:
þ
Η
Κωνσταντινούπολη (εγκαίνια στις 11 Μαΐου 330) χτίστηκε με βάση το ρυμοτομικό
σχέδιο της Ρώμης. Προικίστηκε και στολίστηκε με:
Τείχη,
λεωφόρους, πλατεία (forum),έργα τέχνης
το
Ιερόν Παλάτιον, το κτίριο της Συγκλήτου
δεξαμενές,
λουτρά ,εκκλησίες
Ο πληθυσμός αναπτύχθηκε
ραγδαία:
þ
Στις
αρχές του 5ου αι. αριθμούσε 150.000 κατοίκους.
þ
Στα
μέσα του 6ου αι. αριθμούσε 300.000 κατοίκους.
Β. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο
Κωνσταντίνος ευνόησε τους Χριστιανούς γιατί πίστευε ότι ο Χριστιανισμός θα
ξανάφερνε την ενότητα στο Ρωμαϊκό Κράτος.
Μέτρα υπέρ
των Χριστιανών
þ
Μεταφέρει
το Χριστόγραμμα από το λάβαρο στα νομίσματα (312μΧ).
þ
Προχωρά
σε νομοθετικές ρυθμίσεις. Εξέδωσε ευνοϊκούς νόμους για τους Χριστιανούς
þ
Με το Διάταγμα των Μεδιολάνων (313μΧ),
εξισώνει τους Χριστιανούς με τους πιστούς των άλλων θρησκειών. (ανεξιθρησκία)
þ
Παύει
τους διωγμούς κατά των Χριστιανών (από το 324μΧ).
þ
Με
την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (325μΧ) καταδικάζει τις αιρέσεις και
επαναφέρει την ειρήνη στην Εκκλησία και την Αυτοκρατορία.
Αίρεση: διαφορετικές ερμηνείες
των ιερών κειμένων από εκείνες που δεχόταν η επίσημη Εκκλησία ως ορθές (ορθό
δόγμα, ορθοδοξία) Οικουμενική Σύνοδος: συναθροίσεις των ηγετών της
Εκκλησίας του Χριστού απ’ όλα τα μέρη της Αυτοκρατορίας.
